झापा । शरीरमा पानीको मात्रा शरीरबाट निस्किएको पानीको मात्राभन्दा कम हुन्छ भने त्यस्तो अवस्थामा डिहाइड्रेसन हुन्छ । हाम्रो शरीरबाट कुनै न कुनै तरिकाबाट पानी बाहिर निस्कन्छ । पिसाब या पसिनाको माध्यमबाट शरीर पानी शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ ।
थकान
पानीले
शरीरलाई उर्जा दिन्छ । डिहाइड्रेसनका कारण इन्जाइममा असर पर्छ, जसबाट
शरीको सबै प्रक्रियामा असर पर्छ । पानी कम हुने कारण थकान र सुस्तता महसुस
हुन्छ । शरीरमा उर्जा नहुँदा मानिस शारीरिक रुपमा सक्रिय हुन सक्दैनन् ।
दम
जब
शरीरमा पानीको कमि हुन्छ, त्यसपछि श्वासप्रश्वास प्रणालीमा समस्या पैदा
हुन्छ । जसका कारण श्वास लिन समस्या हुन्छ । यदि अचानक दम हुन्छ भने
बिरामीलाई बढीभन्दा बढी पानी पिउन दिनुपर्छ । पानीका साथ जुस, नरिवल पानी,
लस्सी आदि भरपूर पिउन दिनुपर्छ । यसबाट तीव्र्र गतिमा श्वास लिने समस्या कम
हुन्छ ।
रक्तचाप
गर्मीमा
अक्सर पसिना बढी बग्दा शरीरको रगतमा रहेको पानीको मात्रामा कमि आउन सक्छ ।
यस्तो अवस्थामा धेरै पानी खाने सल्लाह दिइन्छ । उच्च रक्तचापका बिरामीले
छिन छिनमा पानी पिउनुपर्छ । शरीरबाट पानी निस्क्यो भने रक्तचाप कम हुन सक्छ
।
उच्च कोलेस्टेरोल
उच्च
कोलेस्टेरोल एक समस्या हो, जो मुटुका लागि घातक हुन सक्छ । जब आवश्यकताको
हिसाबले पानी पिइँदैन, शरीरले बढी मात्रामा कोलेस्टेरोल निर्माण गर्छ । यदि
शरीरलाई पर्याप्त पानी मिल्ने हो भने कोलेस्टेरोलको समस्या पैदा हुँदैन ।
छालासम्बन्धी समस्या
पानीमार्फत
छालाको राम्रो हेरचाह हुन्छ । छालाले शरीरका लागि सुरक्षाकवचको काम गर्छ ।
यसले पानीको स्तर पनि नियन्त्रित गर्छ । पानी भरपूर पिउनाले छाला नरम पनि
बन्छ । पानीको कमि हुँदा छाला रुखो र निस्तेज हुन्छ । डिहाइड्रेसन हुँदा
छालामा डर्मटाइटिस, सराइअसिसजस्ता विभिन्न समस्या निम्तने डर हुन्छ ।
पाचनसम्बन्धी समस्या
शरीरले
पर्याप्त पानी नपाउँदा क्याल्सियम र म्याग्नेसियमको कमि हुन्छ, जसबट
शरीरमा पाचनसम्बन्धी कयौँ समस्या निम्तन सक्छ । जस्तैः अल्सर, ग्यास आदि ।
खाना पचाउन पनि पानी आवश्यक हुन्छ ।
तौल बढ्ने
खानाबाट
प्राप्त क्यालोरीलाई जलाउन पानीको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । पानीको
मात्रामा कमि आउनाले क्यालोरी जलाउन पर्याप्त पानी नपाउने हो भने बोसो कम
नष्ट हुन्छ र तौल बढ्ने समस्या हुन्छ ।
मानसिक स्वास्थ्यमा असर
डिहाइड्रेसन
मानिसको दिमागको कार्यकुशलतालाई प्रभावित गर्न सक्छ । लण्डनमा मनोचिकित्सा
संस्थानका अनुसन्धानकर्ताहरुले के पाए भने शरीरमा जब पानीको कमि हुन्छ,
त्यसले उसको दिमागी गतिविधिमा निकै असर पार्छ ।
मधुमेह
मधुमेह
पीडित हुँदा बढेको ब्लड सुगरको स्तर पिसाबको रुपमा बहिर निस्कन्छ ।
योभन्दा बढी भयो भने कमजोरी महसुस हुन्छ र शरीरमा पानीको कमि हुन्छ ।
जोर्नीमा प्रभाव
पानीले
हाम्रो जोर्नी र मांसपेशीलाई नरम बनाउँछ । यसको कमि हुनाले जोर्नी वा
मांसपेशीमा पीडा हुन सक्छ । शरीरमा पानीको कमिका कारण रगतको मात्रामा पनि
कमि आउन सक्छ । रगतमा आउने यो कमिका कारण जोर्नीको समस्या पनि आउन सक्छ ।
मिर्गौलाको समस्या
शरीरमा
निरन्तर चलिरहने अनेक खालका रासायनिक क्रियाका कारण केही विषालु तत्वको
निर्माण हुन्छ । यी विषाक्त पर्दा शरीरबाट बाहिर निकाल्न जरुरत हुन्छ ।
पानी कम हुँँदा यस्ता विषालु तत्व शरीरमा बनिरहन्छन् र कयौँ प्रकारका रोग
लाग्न सक्छन् ।
स्रोतः वान्लीमाइ हेल्थ
